Dobre przygotowanie do ciąży

Decyzja o macierzyństwie powinna być gruntownie przemyślana, a przygotowania do zajścia w ciążę najlepiej zaplanować już 12 miesięcy przed poczęciem. Kobieta powinna udać się na wizytę kontrolną do ginekologa i powiadomić lekarza o swoich planach. Dzięki odpowiednim przygotowaniom można zwiększyć szansę zapłodnienia oraz zmniejszyć ryzyko niepowodzenia we wczesnym okresie ciąży.

Bardzo ważna jest zmiana stylu życia, poprawa kondycji fizycznej, opanowanie stresu i zmiana nawyków żywieniowych.

Jak się przygotować do zajścia w ciążę?

Wizyta u ginekologa

Podczas wizyty lekarz zbiera wywiad dotyczący przeszłości reprodukcyjnej obojga partnerów, występowania w rodzinie chorób genetycznych i przewlekłych, regularności cykli miesiączkowych, przyjmowanych leków, charakteru pracy zawodowej, a następnie dokładnie bada pacjentkę.

Lekarz może rozszerzyć diagnostykę o badania obrazowe narządu rodnego kobiety (najczęściej USG) oraz badania biochemiczne krwi i moczu. Pamiętajmy, że badania te są darmowe dla kobiet korzystających z programu ciążowego w naszej przychodni.

Wizyta u stomatologa

Bardzo ważna jest wizyta kontrolna u stomatologa. Udowodniono, że zmiany próchnicze i choroby przyzębia nasilają się w okresie ciąży. Dochodzi do tego wskutek częstszego spożywania pokarmów przez kobiety ciężarne, braku należytej higieny po każdym takim posiłku, jak również wskutek występowania we wczesnej ciąży wymiotów, które niszczą szkliwo zębów.

Niewyleczone zmiany próchnicze mogą być przyczyną miejscowych i wtórnie uogólniających się zakażeń, co w skrajnych przypadkach może być przyczyną poronienia i przedwczesnego porodu.

Istotny problem pojawia się również w przypadku konieczności zastosowania badania radiologicznego chorego zęba. W związku z faktem, że promieniowanie rentgenowskie może mieć negatywny – teratogenny – wpływ na płód, kobietom ciężarnym z reguły odradza się taką diagnostykę, można ją z kolei bezpiecznie przeprowadzić w okresie przedkoncepcyjnym.

Właściwe odżywianie, kontrola masy ciała i rezygnacja z używek

Zanim kobieta zajdzie w ciążę powinna zwrócić uwagę na swoją masę ciała. Zarówno niedowaga, jak i nadwaga mogą być przyczyną niepowodzeń prokreacyjnych. Dlatego już w okresie przedkoncepcyjnym należy zwrócić szczególną uwagę na normalizację masy ciała. Środkiem do tego celu powinna być racjonalnie dobrana dieta, zapewniająca właściwą liczbę kalorii oraz odpowiednią ilość witamin, mikro- i makroelementów.

Nie wolno zapominać o całkowitym zaprzestaniu stosowania wszelkich używek: palenia tytoniu, picia alkoholu i stosowania jakichkolwiek substancji psychoaktywnych. Stosowanie tych używek może powodować poważne ograniczenie płodności obojga partnerów, a także zwiększać ryzyko wystąpienia poronienia, porodu przedwczesnego, małej masy urodzeniowej i wad rozwojowych u dziecka.

Aktywność fizyczna

Aktywność fizyczna poprawia ogólną sprawność kobiety. Dzięki regularnym ćwiczeniom można poprawić sylwetkę oraz wzmocnić mięśnie brzucha, kręgosłupa i pośladków. Ćwiczenia pomagają utrzymać dobrą kondycję niezbędną w trakcie ciąży.

Jedną z dyscyplin sportowych najczęściej zalecanych kobietom planującym zajście w ciążę jest pływanie. Sport ten zapewnia harmonijny rozwój całego ciała, poprawia wydolność fizyczną organizmu i przemianę materii, a także wzmacnia istotne z punktu widzenia kobiety ciężarnej mięśnie okolicy grzbietu, kręgosłupa i brzucha.

Kwas foliowy

Kwas foliowy to jedna z witamin z grupy B. Organizm człowieka nie potrafi go wytwarzać, dlatego musi być dostarczany z zewnątrz, z pożywieniem bądź w postaci preparatów witaminowych. Kwas foliowy bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych niezbędnych do prawidłowego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego. Zalecana dobowa dawka kwasu foliowego dla kobiet planujących ciążę to 0,4 mg.

Kobietom, które uprzednio urodziły dzieci z wadą ośrodkowego układu nerwowego lub u których w rodzinie występowały takie wady, zaleca się dawkę 4 mg na dobę. Kwas foliowy jest składnikiem wielu produktów spożywczych, m.in. niektórych warzyw (kapusta, sałata, brokuły, szpinak, fasola), wątroby, otrębów, mąki i ryb.

Szczepienia

Producenci szczepionek z reguły nie zalecają szczepienia w okresie ciąży. W niektórych przypadkach, na przykład w przypadku szczepionki przeciwko różyczce, zalecany jest okres kilku miesięcy karencji między szczepieniem a zajściem w ciążę.

Przed wykonaniem niektórych szczepień (różyczka, wirusowe zapalenie wątroby typu B) możliwe jest określenie miana przeciwciał w surowicy krwi, co może okazać się przydatne przy ewentualnej kwalifikacji do szczepienia profilaktycznego.

Najważniejsze znaczenie mają szczepienia przeciwko chorobom wirusowym, których skutkiem, w przypadku zakażenia kobiety ciężarnej, może być rozwój wad płodu, poronienie, poród przedwczesny, czy nawet zgon wewnątrzmaciczny dziecka. Dlatego też kobietom planującym ciążę zaleca się przede wszystkim szczepienia przeciwko różyczce, śwince, grypie, ospie i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Odpowiednie środowisko dla rozwoju ciąży

Należy unikać stresu i zapewnić odpowiednie środowisko w miejscu pracy. Niektóre zawody wiążą się ze szczególnym zagrożeniem dla kobiet w okresie okołokoncepcyjnym, związanym z działaniem różnych czynników teratogennych szkodliwych w pierwszych tygodniach ciąży.

Bardzo ważna jest analiza przyjmowanych przez kobietę leków. Wiele z nich, zwłaszcza leki stosowane w terapii chorób przewlekłych (padaczka, depresja, cukrzyca), wykazuje szkodliwe działania i może powodować wady płodu.